Fertilizer New Price : शेतकरी बांधव आधीच अतिवृष्टी आणि बाजारभावातील अनिश्चितता यांसारख्या संकटांना तोंड देत आहेत. अशातच, आता रासायनिक खतांच्या भावात अचानक मोठी दरवाढ झाल्याने शेतकऱ्यांपुढे एक नवीन आर्थिक संकट उभे राहिले आहे. ऐन रब्बी हंगामाच्या तोंडावर झालेल्या या दरवाढीमुळे शेतकऱ्यांचे संपूर्ण आर्थिक नियोजन कोलमडले आहे.
खतांच्या दरात किती वाढ झाली आहे, या दरवाढीची कारणे काय आहेत आणि शेतकऱ्यांसमोरील आव्हाने काय आहेत, याबद्दल सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे पाहा:
खतांच्या दरात मोठी वाढ (प्रति बॅग ₹३०० पर्यंत)
विविध रासायनिक आणि मिश्र खतांच्या दरात मोठी वाढ नोंदवली गेली आहे.
- दरवाढीचे प्रमाण: खतांमध्ये प्रतिबॅगमागे ₹२०० ते ₹३००/- इतकी दरवाढ झाली आहे.
- परिणाम: मिश्र खतांचे दर वाढले असले तरी, शेतमालाच्या भावात मात्र वाढ झालेली नाही.
शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान
खरीप हंगामात कापूस, सोयाबीन, कांदा आणि भाजीपाला यांसारख्या प्रमुख पिकांना बाजारपेठेत योग्य भाव मिळाला नाही. आता रब्बी हंगामात गहू, हरभरा आदी पिकांना खताची गरज असताना दरवाढ झाली आहे.
- उत्पादन खर्च वाढला: उत्पादन खर्चातील सर्वांत महत्त्वाचा घटक असणाऱ्या खतांच्या भावात वाढ झाल्यामुळे शेतीक्षेत्र आर्थिकदृष्ट्या परवडणारे नाही, अशी प्रतिक्रिया शेतकरी वर्गातून येत आहे.
- नवीन संकट: येणाऱ्या काळात खतांच्या दरात अजूनही पुन्हा वाढ होणार असल्याची माहिती प्राप्त झाली आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांची चिंता वाढली आहे.
विक्रेते आणि शेतकऱ्यांच्या अडचणी
खत दरवाढ आणि विक्री प्रणालीतील अडचणी यामुळे दुकानदार आणि शेतकरी दोघेही त्रस्त आहेत.
विक्रेत्यांवरील ‘लिंकिंग’चे दडपण
- कृषी विक्रेत्यांना विविध कंपन्यांकडून खतांसोबत वॉटर सोल्यूबल खते, मायक्रोला, मायक्रोराइझा आदी उत्पादनांचे ‘लिंकिंग’ (Linking) केले जाते.
- शेतकऱ्यांकडून या अतिरिक्त उत्पादनांचा उठाव नसल्याने, दुकानदारांना तो माल इतर खतांसोबत नाइलाजाने ‘माथी मारावा’ लागतो.
- लिंकिंगमुळे दुकानदारही फक्त मोजक्याच खतांचा साठा करत आहेत.
जादा दराने विक्रीची समस्या
- युरियाचा दर: युरिया खत ₹२६६/- वर विक्री करू नये, असे निर्देश असतानाही वाहतुकीसाठी भाडे मिळत नसल्याने.
- वाढलेला दर: अनेक दुकानदारांना नाइलाजाने प्रत्येक पोत्यामागे ₹१०/- ते ₹२०/- जादा दराने युरियाची विक्री करावी लागत आहे.
- ओरड: जादा दराने विक्री झाल्यास शेतकऱ्यांकडून दुकानदारांविरोधात ओरड केली जाते, ज्यामुळे दुकानदार अडचणीत आले आहेत.
कृषितज्ज्ञांचा इशारा आणि सरकारकडे मागणी
खत दरवाढीवरून तज्ज्ञांनी चिंता व्यक्त केली असून, केंद्र सरकारच्या धोरणांवर टीका केली आहे.
कृषितज्ज्ञांचे मत (काँग्रेस नेते – सचिन होळकर)
- धोरणांवर टीका: रासायनिक खतांच्या दरातील वाढ हा केंद्र सरकारच्या शेतीविषयक चुकीच्या धोरणांचा पुरावा आहे.
- मोठी वाढ: २०१४ नंतर रासायनिक खतांचे दर अनेक पटींनी वाढले आहेत आणि आताची नवी वाढ उत्पादन खर्च मोठ्या प्रमाणात वाढवणार आहे.
शेतकरी वर्गाची मागणी
- केंद्र सरकारने तातडीने रासायनिक खतांचे दर कमी करावेत.
- शेतीमालाचे बाजारभाव वाढवावेत, कारण सध्या बाजारभावात घट होत आहे.
- शेतकऱ्यांना खतांचा योग्य वापर करण्याचे प्रशिक्षण देण्याची गरज आहे.
उत्पादन खर्चात वाढ आणि बाजारभावात घट, या दुहेरी कात्रीत अडकलेल्या शेतकऱ्याला तात्काळ दिलासा देणे गरजेचे आहे, यासाठी सरकारने योग्य पाऊल उचलावे, अशी तीव्र मागणी शेतकरी वर्गातून होत आहे.
व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा👈
