Soyabean Price Today : महाराष्ट्रातील शेतकरी सध्या नैसर्गिक आपत्तींच्या एका मोठ्या संकटातून मार्ग काढत आहेत. विदर्भ, मराठवाडा तसेच पश्चिम महाराष्ट्रातील अनेक भागांत अतिवृष्टी आणि पाण्यामुळे खरीप पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. विशेषतः सोयाबीन पीक (Soybean Crop) या आपत्तीचा सर्वात मोठा बळी ठरले आहे. काढणीला आलेले सोयाबीन शेतातच कुजण्याचा धोका निर्माण झाला आहे, कारण शेतजमिनीतून पाण्याचा योग्य निचरा होत नाहीये.
या गंभीर परिस्थितीमुळे यंदा राज्याच्या सोयाबीन उत्पादनात (Soybean Production) मोठी घट निश्चित आहे. मात्र, उत्पादनात झालेली ही घट आता थेट बाजारभावावर (Market Price) सकारात्मक परिणाम करताना दिसत आहे, ज्यामुळे सोयाबीनच्या दरात (Soybean Rate) लक्षणीय वाढ होण्याची शक्यता कृषी तज्ञांनी वर्तवली आहे.
उत्पादन घटल्यामुळे दरांना का मिळतेय ‘आधार’?
महाराष्ट्रामध्ये साधारणपणे ४० ते ५० लाख हेक्टर क्षेत्रावर सोयाबीनची लागवड होते आणि सरासरी उत्पादन प्रति हेक्टर १० ते १२ क्विंटल असते. परंतु, यावर्षीच्या अतिवृष्टीने उत्पादनाचे हे सर्व आकडे पूर्णपणे बदलले आहेत, ज्यामुळे बाजारातील समीकरणे बदलणार आहेत.
बाजारभाव वाढीमागील प्रमुख कारणे:
- उत्पादन गुणवत्तेत घट: शेतात सतत पाणी साचून राहिल्यामुळे सोयाबीनच्या शेंगांना मोठ्या प्रमाणावर बुरशी लागण्याची आणि त्या सडण्याची भीती आहे. यामुळे केवळ उत्पादनाचे प्रमाणच नव्हे, तर पिकाच्या गुणवत्तेवरही (Quality) नकारात्मक परिणाम होणार आहे.
- राष्ट्रीय पुरवठ्यावर ताण: देशाच्या एकूण सोयाबीन उत्पादनामध्ये महाराष्ट्राचा सहभाग जवळपास ३० टक्के आहे. राज्यात मोठे पीक नुकसान झाल्यास, याचा थेट परिणाम राष्ट्रीय पुरवठ्यावर (National Supply) होईल.
- मागणी आणि तुटवडा: राष्ट्रीय स्तरावर पुरवठा कमी झाल्यास बाजारात सोयाबीनचा तुटवडा (Scarcity) निर्माण होईल. मागणी कायम असताना पुरवठा कमी झाल्यास, किंमती वाढणे हा बाजाराचा नैसर्गिक कल असतो.
व्यापारी आणि कृषी तज्ञांचा अंदाज
सध्या सोयाबीनचे दर साधारणपणे ₹४,५००/- ते ₹५,०००/- प्रति क्विंटल या दरम्यान फिरत आहेत. बाजार विश्लेषकांच्या मते, उत्पादन घटल्यास, आगामी काळात या दरांमध्ये क्विंटलमागे आणखी ₹५००/- ते ₹८००/- रुपयांची वाढ होण्याची दाट शक्यता आहे. या अंदाजानुसार, ज्या शेतकऱ्यांचे पीक नुकसानीतून चांगले वाचले आहे, त्यांना यंदा चांगला आर्थिक लाभ मिळण्याची संधी आहे.
बाजार समित्यांमधील २४ ऑक्टोबर २०२५ रोजीचे दर (एक दृष्टिक्षेप)
| बाजार समिती (उदा.) | दर (प्रति क्विंटल) | आवक (क्विंटलमध्ये) |
| अकोट | ₹५,६६०/- (सर्वाधिक) | – |
| लातूर | ₹४,३००/- (सर्वसाधारण) | १,७३४ (सर्वाधिक) |
| किमान दर (उदा.) | ₹२,५००/- | – |
विविध बाजार समित्यांमध्ये सोयाबीनच्या दरात मोठे चढ-उतार दिसून आले आहेत. आवक आणि दरांचा खेळ आजही महत्त्वाचा ठरला आहे.
टीप: दरांची ही आकडेवारी केवळ उदाहरणादाखल असून, प्रत्यक्ष दरांमध्ये सतत बदल होत असतो.
शेतकऱ्यांसाठी योग्य वेळेचा सल्ला
सोयाबीनच्या दरांमध्ये झालेली वाढ आणि आगामी काळात अपेक्षित असलेली दरवाढ पाहता, शेतकऱ्यांसाठी निर्णय घेणे महत्त्वाचे आहे.
- साठवणुकीचे धोरण: ज्या शेतकऱ्यांकडे सोयाबीन साठवणूक (Storage) करण्याची क्षमता आहे, आणि ज्यांचे पीक नुकसानीतून चांगल्या स्थितीत वाचले आहे, त्यांनी बाजारातील चढ-उतार पाहून विक्रीसाठी योग्य वेळेची निवड करावी.
- बाजार समितीचा अभ्यास: कोणताही अंतिम निर्णय घेण्यापूर्वी, शेतकऱ्यांनी आपल्या जवळच्या बाजार समितीमधील प्रत्यक्ष दर आणि मागणी तपासून घ्यावी, जेणेकरून वाढलेल्या दरांचा फायदा घेता येईल.
निष्कर्ष: आगामी काळात सोयाबीनचे दर आणखी वाढण्याची शक्यता असल्याने, योग्य वेळी, योग्य दरात विक्री केल्यास शेतकऱ्याला त्यांच्या नुकसानीची भरपाई करणे शक्य होऊ शकते. साठवणूक करण्याची क्षमता असलेल्यांसाठी सोयाबीन हा खऱ्या अर्थाने ‘नवा सोनेरी पीक सौदा’ ठरू शकतो.
व्हाट्सअप ग्रुप जॉईन करा👈
